Su Maymunu En Fazla Ne Kadar Büyür?
Hayal Gücünün Ötesinde Bir Macera
—
Giriş: Su Maymunları, Bilim ve Kafamdaki Fırtınalar
İzmir’de bir kumsalda, çimenlerin üzerinde sırt üstü yatarken birdenbire aklıma takıldı: Su maymunu en fazla ne kadar büyür? Evet, bildiğiniz su maymunu, denizde yaşayan, belki de bana ait hayal dünyasında var olan o tuhaf yaratık. Peki, gerçekten böyle bir şey var mı? Yoksa bir hikaye mi? Bu soruyu bir arkadaşım sordu, ve tam o sırada kafamda koca bir fırtına koptu. Şu an “Ya sen ne kadar derin düşünüyorsun, boş ver!” diyen bir tarafım var, ama bir yanda da “Ya belki de bu konuda bir şeyler yazmalıyız, belki çok önemli bir şeydir!” diye düşünen bir tarafım.
İçimdeki bu iki kişilik arasındaki mücadele, biraz da böyle gündelik, komik düşüncelerle evriliyor. Evet, su maymunu ne kadar büyür? Bu sorunun bilimsel bir cevabı var mı? Bunu öğrenmek için sahildeki çimenlere uzanmışken, kafamdaki bu soruyu derinlemesine incelemeye karar verdim. Ama önce birkaç espri yapmadan bu yazıyı yazamayacağım, çünkü bu benim işim. O yüzden şimdilik rahatlayın, belki bir kahve alırsınız, belki de su maymunu hakkında bir şeyler öğrenirsiniz!
—
Su Maymunu: Gerçekten Var Mı?
Şimdi, bir su maymununun en fazla ne kadar büyüyebileceği hakkında konuşmaya başlamadan önce, öncelikle “Su maymunu gerçekten var mı?” sorusuna bir göz atalım. Bunu sormamın sebebi aslında çok basit. Çünkü bazen ben, normalde ciddi ve analitik bir kafa yapısına sahipken, birdenbire kafamda hiçbir mantık dışı şey bırakmayan ilginç sorularla karşılaşıyorum.
Bir gün, arkadaşım Cem’le birlikte kumsalda yürüyorduk. Cem, bana dönüp “Ya, su maymunu en fazla ne kadar büyür?” dedi. Ben de hiç düşünmeden “Tabii ki büyük bir su maymunu dev gibi olur, ama suya girmeyenler nasıl büyüyecek?” dedim. Cem şaşkın bir şekilde bakınca ben de ekledim: “Gerçekten, sen de mi anlamıyorsun? Bir su maymunu suya girmeli ki büyüsün, yoksa karada kalır ve küçük kalır, buna ‘karasal maymun’ diyoruz!”
Tabii Cem’in gözleri yuvalarından fırlamıştı, ama asıl meselenin ne olduğunu anlamıştık. Bir su maymununun büyüklüğü, gerçek anlamda, suyun miktarına ve onunla etkileşime nasıl girdiğine bağlı olmalıydı. Hem, biz insanların da bu konuda bir cevabımız olmalıydı.
—
Su Maymunu ve Büyüme Faktörleri: Nerede Başladık, Nerelere Gidiyoruz?
İçimdeki ciddi taraf devreye giriyor ve diyor ki: “Beyler, burada ciddi bir konu var. Su maymununun büyüklüğü, suyun özellikleriyle, sıcaklıkla ve çevresel faktörlerle doğru orantılı olmalı. Bunun arkasında bir bilimsel temel olmalı!” Hadi bakalım, buna da girelim.
Su maymununun büyümesini etkileyen faktörler hakkında düşündüm. Suyu bol bir yerde mi yaşamalı? Yoksa okyanusların derinliklerinde mi? Hadi bunları yazalım, belki geleceğin bilim insanları bu yazıyı referans alır!
Bununla ilgili ilk düşündüğüm şey şu oldu: “Büyüklük, kesinlikle suyun derinliği ile orantılı olmalı.” O kadar büyük bir maymunun su altındaki ekosistemde nasıl hayatta kalacağı ve nasıl gelişeceği hakkında sayısız senaryo var. Ama mesela, okyanusun derinliklerine gitmek isteyen bir su maymunu, bir nevi “su altı köyüne” gittiğinde, daha fazla besin kaynağına ulaşır ve bu da büyümesini sağlar. Ama tabii ki burada da bazı sınırlamalar var. Yani, su maymunu devasa bir yaratığa dönüşse bile, çok da fazla büyüyemez. Nihayetinde, her canlıyı bir noktada besin zinciri sınırları belirler.
—
Su Maymunu, Yetişkinler ve Çocuklar: Bir Aile Modeli
Bir de su maymununun büyümesi meselesini biraz eğlenceli bir hale getirelim. Yani, belki de büyüme sadece fiziksel değil, zihinsel bir olaydır. Diyelim ki su maymunu, bir tür yetişkinliğe eriştikten sonra, en fazla ne kadar büyür? Her şeyin bir sınırı olduğu gibi, su maymununun büyüklüğünün de bir sınırı olmalı.
Bir gün annemle sahilde yürürken, yine “Su maymunu ne kadar büyür?” sorusuna takıldım. Annem beni susturmak için, “Su maymunu dev olsa ne olur? Önemli olan onu nasıl besleyeceğimiz, büyütme stratejileri!” dedi. Annemin mantığına uymak zorundaydım, çünkü gerçekten de evde bir çocuk büyütmekle ilgili söyledikleri kadar doğru bir şey bulamamıştım.
“Bu su maymununu nasıl büyütüyoruz, ne veririz?” diye düşünmeye başladım. Düşünce bulutları, kafamda bir film şeridi gibi ilerlemeye başladı. Evet, bu su maymunu bir aile meselesine dönüşebilir. Suyu bol yerlerde yaşamaya devam eden bir su maymunu, belki de su altındaki okyanus kasabasının en fazla büyüyebilecek varlığıydı.
—
Su Maymunu En Fazla Ne Kadar Büyür? Ve Sonuç: Kim Korkar ki?!
Şimdi gelelim esas soruya: Su maymunu en fazla ne kadar büyür? Bilimsel olarak büyük ihtimalle, su maymunu fiziksel büyüme sınırlarına sahiptir. Ancak bu yazının esas amacı, gerçekten büyümenin ne anlama geldiğini sorgulamak. Büyüme, sadece fiziksel boyutlarla sınırlı bir şey değil. Büyümek, bazen sadece büyüklükle ölçülmez, aynı zamanda çevremizle nasıl etkileşimde bulunduğumuzla, dünyaya nasıl katkı sağladığımızla ölçülür.
Su maymununun büyümesi de böyle bir şey olabilir. Belki de büyüme, bizim onu nasıl algıladığımız ve ona nasıl değer verdiğimizle şekillenir. Gelecek belki de su maymunlarını hayal ettiğimizden çok daha farklı bir şekilde büyütecek. Belki de en büyük su maymunu, hiç görülmeyen bir yerlerde şu an büyümeye devam ediyordur, kim bilir?
Ama bir şey kesin: Su maymunu, büyüklükle tanımlanabilecek bir şey değil. Sonuçta, su maymununun büyüklüğüne karar veren sadece doğa değil, aynı zamanda hayal gücümüz.
Şimdi, su maymunu hakkında daha fazla düşünmek istemiyorum. Biraz eğlenmeye, belki de biraz daha büyümeye gitmek lazım.